مقدمه:
در سالهای اخیر، تقاضا برای خدمات امنیتی و حفاظتی خصوصی در ایران رشد چشمگیری داشته است. این موسسات، خدمات خود را به کسبوکارها، مراکز تجاری، مجتمعهای مسکونی و حتی افراد عادی ارائه میدهند. برخلاف نهادهای امنیتی دولتی، این شرکتها ماهیتی تجاری دارند و در ازای دریافت حق اشتراک یا قرارداد، نیروهای آموزشدیده خود را به عنوان نگهبان، مراقب محله، محافظ شخصی و یا مامور کنترل تردد در اختیار مشتریان قرار میدهند.
شما می توانید در این زمینه انواع همکاری را با شرکت ایمن گستر که تحت نظارت مرکز انتظام پلیس پیشگیری فراجا می باشد، داشته باشید.
۱. دامنه خدمات این موسسات:
خدمات این شرکتها بسیار متنوع است و بسته به نیاز مشتری ارائه میشود:
-
حفاظت فیزیکی از اماکن: شامل پاساژها، بانکها، شرکتها، کارخانهها، مجتمعهای مسکونی و اداری.
-
نگهبانی و گشت محله: برخی از محلهها یا مجتمعهای مسکونی با جمعآوری هزینه از ساکنان، با این شرکتها قرارداد میبندند تا امنیت محله را تامین کنند.
-
خدمات محافظان شخصی: ارائه محافظ به افراد خاص مانند businessmen (تاجران)، شخصیتهای عمومی یا کسانی که احساس خطر میکنند.
-
سیستمهای کنترل تردد: مدیریت ورود و خروج پرسنل و مهمانان در سازمانها.
-
خدمات نظارت تصویری: گاهی این شرکتها علاوه بر ارائه نیرو، خدمات نصب و مانیتورینگ دوربینهای مداربسته را نیز ارائه میدهند.
-
حفاظت از رویدادها: تامین امنیت مراسمها، همایشها و کنسرتها.
شما می توانید در این زمینه انواع همکاری را با شرکت ایمن گستر که تحت نظارت مرکز انتظام پلیس پیشگیری فراجا می باشد، داشته باشید.
۲. روال کاری و نحوه عملکرد:
الف- جذب و استخدام نیروها:
-
این شرکتها معمولاً از بین افراد جویای کار، بازنشستگان نیروهای مسلح یا انتظامی و علاقهمندان به این حوزه، نیرو جذب میکنند.
-
شرط سنی، سلامت جسمی و روانی، و داشتن سابقه کیفری پاک از مهمترین ملاکهای استخدام است.
ب- آموزش نیروها:
-
نیروهای جذبشده دورههای آموزشی اولیه را میبینند. این دورهها شامل موارد زیر است:
-
آشنایی با قوانین مرتبط (مانند قانون مجازات اسلامی در مورد دفاع از نفس)
-
اصول گشتزنی و نگهبانی
-
کنترل خشم و برخورد مودبانه با ارباب رجوع
-
اصول اولیه اطفاء حریق
-
کمکهای اولیه
-
نحوه گزارشنویسی از وقایع
-
ج- صدور مجوز و نظارت دولتی:
-
فعالیت این شرکتها حتماً نیاز به مجوز از نهادهای دولتی دارد. متولی اصلی صدور مجوز و نظارت بر عملکرد این شرکتها، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (ناجا) است.
-
ناجا بر نحوه آموزش پرسنل، تجهیزات آنها (مانند یونیفرم، باتون، …) و عملکردشان نظارت میکند تا از بروز هرگونه خودسری و عمل خارج از چارچوب قانون جلوگیری کند.
شما می توانید در این زمینه انواع همکاری را با شرکت ایمن گستر که تحت نظارت مرکز انتظام پلیس پیشگیری فراجا می باشد، داشته باشید.
د- عقد قرارداد با مشتری:
-
شرکت با مشتری (مثلاً هیئت مدیره یک مجتمع مسکونی یا مدیر یک پاساژ) قرارداد میبندد.
-
در قرارداد، جزئیاتی مانند تعداد نیروها، ساعات خدمت، محدوده مسئولیت، وظایف دقیق (مثلاً فقط کنترل تردد یا گشتزنی کامل) و حق اشتراک ماهیانه مشخص میشود.
ه- استقرار نیرو و گزارشدهی:
-
نیروهای شرکت در محل مورد نظر مستقر میشوند.
-
آنها موظفند رویدادهای مهم (مانند ورود و خروج افراد مشکوک، درگیری، حوادث) را در “دفتر گزارشنگاری” ثبت کنند و به شرکت و گاهی به پلیس محل گزارش دهند.
-
در مواقع اضطراری مانند وقوع جرم، اولین اقدام آنها تماس با پلیس (۱۱۰) است، زیرا اختیارات آنها محدود به “اقدامات شهروندی” و “دفاع مشروع” است و حق تعقیب، بازداشت یا بازجویی ندارند.
۳. چالشها و محدودیتها:
-
محدودیت اختیارات قانونی: برخلاف تصور عموم، نگهبانان خصوصی اختیارات قانونی پلیس را ندارند. آنها فقط میتوانند متهم را تا زمان رسیدن پلیس در محل نگه دارند (مطابق ماده ۴۵ قانون آیین دادرسی کیفری) و در شرایط بسیار خاص از نیروی فیزیکی استفاده کنند.
-
کیفیت ناهمگون: کیفیت خدمات این شرکتها به دلیل نبود استانداردهای یکپارچه، بسیار متفاوت است. آموزش در برخی از آنها ممکن است بسیار ابتدایی باشد.
-
مسئولیت حقوقی: اگر نگهبان خسارتی به افراد یا اموال وارد کند، مسئولیت قانونی آن بر عهده شرکت متبوعش است.
-
حوزه عمل مشخص: حوزه عمل آنها محدود به محلی است که برای حفاظت از آن اجاره شدهاند و نمیتوانند در اماکن عمومی دخالت کنند.
نتیجهگیری:
موسسات خصوصی حفاظتی، بخشی مهم و در حال رشد از صنعت امنیت در ایران هستند که نیازهای امنیتی جامعه در سطح خرد را پاسخ میدهند. فعالیت آنها در چارچوب قوانین و تحت نظارت نیروی انتظامی است و بیشتر نقش “چشم و گوش” هوشیار را بازی میکنند تا یک نیروی قهریه. موفقیت این شرکتها به کیفیت آموزش پرسنل، رعایت چارچوبهای قانونی و ایجاد اعتماد با مشتریان بستگی دارد.